Bugün sıfırdan başlasam: önce otomasyon, sonra uygulama

Son dört yılda ARspar'ı kurup büyüttük ve sonunda çok daha büyük bir şirkete sattık. Yapay zeka ile de çok vakit geçirdim. Ama bu yazıda o birikimi bir kenara koyup kendime şunu soruyorum: Bugün hiçbir şey bilmeden sıfırdan başlasaydım, hangi sırayla ilerlerdim?

Bu soruyu önemsiyorum, çünkü yapay zeka döneminde aslında hepimiz sıfırdan başlıyoruz. Fırsatlar çok fazla; yapay zeka birçok işi yapabiliyor ve birçok kişi hâlâ bunun farkında değil. Kısa cevabım şu: önce otomasyon, sonra uygulama.

İki yol: otomasyon ve uygulama

Otomasyon, bir işletmenin tekrar eden bir işini kurup bundan kazanç elde etmek demek. Şirkette herkes sürekli e-postalarla uğraşıyorsa onlara bir e-posta otomasyonu kurmak gibi. Uygulama ise tekrar eden otomasyonları ürüne çevirip birçok farklı müşteriye satmak.

İkisini de kurmak artık kolay. Fark kurulumda değil; doğru probleme, doğru pazarlama kanalına ve doğru satışa odaklanmakta. Asıl fırsat da burada. Yani konu araç değil, iş modeli; iş modeli de bir problemin çözülmesinden doğan kazanç.

Beş başlıkta karşılaştırma

Otomasyon

• İlk para: İlk müşteriyle birlikte gelir.
• Sermaye: Bir laptop ve Claude Code ya da Codex.
• Beceri: Dinlemek ve satmak. Müşteri karşılaştığı problemi anlatır; sizin işiniz onu çözüme dönüştürmek.
• Ölçek: Zamanınıza bağlı. Her müşteri için yeni bir kurulum yaparsınız; iyi para kazanılır ama çok ölçeklenmez.
• Risk: Yok. Otomasyon kurulduğunda müşteri onu zaten kullanıyor olur.

Uygulama

• İlk para: Şirketlere satıyorsanız yine ilk müşteriyle gelir. Kişilere satıyorsanız önce dağıtımın oturması gerekir; reklam ya da organik içerikle büyürken bir süre para yakarsınız ve kazanç ya gelmez ya da kârlı olmaz.
• Sermaye: Yine bir laptop ve Claude Code, ama üstüne içerik ya da reklam için ek kaynak gerekir.
• Beceri: İçerik ve reklam çok daha önemli hale gelir.
• Ölçek: Siz uyurken de satış yapabilen, çok daha fazla büyüyebilen bir yapı.
• Risk: Reklam veriyorsanız başta yüksek. Reklamsız, şirketlere satıyorsanız düşük; tek ek maliyetiniz uygulamayı iyi bir hale getirene kadar harcadığınız zaman.

Bu yüzden topluluk içinde de sık sık şunu söylüyorum: Kendi sisteminiz oturana kadar otomasyon ve şirketlere uygulama modeliyle ilerleyin. Kişilere satış yapmayın, reklam bütçesi gerektiren işlere henüz girmeyin.

Gelir zaman içinde nasıl değişiyor

Otomasyonda ilk müşteriyi bağladığım anda gelire geçiyorum. Sonraki müşteriyi bağlayana kadar yeni bir şey kazanmıyorum; müşteri arıyorum, bağlıyorum ve döngü böyle sürüyor. Ama her yeni müşteriyle kazanç artıyor, çünkü hem kurulum hem de aylık ücret alıyorsunuz.

Uygulamada iki ayrı durum var. Şirketlere satıyorsanız süreç otomasyonla aynı işler, çünkü müşteriniz aynı. Kişilere satıyorsanız e-ticarete benzer bir model kuruyorsunuz. Başta hiç müşteri gelmeyebilir; sistem oturduğunda ise kazanç katlanabilir. Örneğin kendi uygulamam, 11 günlük bir serinin sonunda iki satışla devam eden bir ürüne dönüştü.

Bu modelde asıl iş, olabildiğince hızlı çalışan bir reklam ya da içerik kanalı bulmak. O kanal bulunana kadar kazancınız otomasyona göre düşük kalır. Araçlar aynı, iş modeli farklı.

Fiyatlandırmaya gerçek örneklerle bakmak

En çok sorulan sorulardan biri, müşteriye giderken neyi nasıl fiyatlandıracağınız. Videoda topluluğumuzda gerçekten satılmış işlerden örnekler gösterdim:

• Bir restorana hazır olarak teslim edilen bir web sitesi.
• On farklı müşteriye her ay küçük bir ücretle verilen, kurup çıkılabilecek kadar basit bir otomasyon.
• Proje olarak yapılan bir emlak CRM'i.
• Kurulumdan sonra aylık ücretle devam eden basit bir mali müşavir paneli.

Kuralımız belli: başta şirketlere odaklanmak, sonra daha ölçeklenebilir ve sistemli işlere geçmek. Çok iyi çalıştığını gördüğümüz fiyatlandırma modeli de kurulum için bir ücret, üstüne aylık bir ücret.

Örneklere bakarken dikkatli olmak da gerekiyor. Çok büyük gelir elde eden bir uygulamayı gösterip “siz de yapın, siz de kazanın” demek mantıklı değil. Hepimizin büyük bir vizyonu var, ama o vizyona aşama aşama gidilmediğinde örneklerin bir anlamı kalmıyor.

Sermaye sırayı belirliyor

Sıfırdan başlarken en önemli konulardan biri sermaye. Sermaye olmadan reklama çıkamazsınız; reklama çıkamadığınız için de ölçekleyemezsiniz. Bu yüzden sıram şöyle olurdu:

1. Müşteri bulacak sistemi kurmak. Sermayeniz yoksa en uygun başlangıç bu, çünkü doğrudan e-posta göndererek müşteri bulabilirsiniz.
2. Yapay zekayı öğrenirken problemleri anlamak. Claude Code ya da Codex'i öğrenirken insanların problemlerini anlamaya çalışırsınız. Örneklere bakar, rakipleri takip eder, şirketlerde hangi işi otomatikleştirebileceğinizi düşünürsünüz.
3. Sistemi kurmak ve ücretlendirmek. Claude Code ya da Codex ile kurulumu yapar, kaç kişiye ulaştığınıza ve otomasyonun ne yaptığına bakar, ardından ücretinizi alırsınız.
4. İlk satış. Artık bir kurulumunuz var ve aylık ücretle devam edebiliyorsunuz.
5. Ürüne çevirmek. Vakit kaybetmeden bunu bir uygulamaya dönüştürürsünüz. Ödeme sistemi ya da daha basit bir faturalandırma eklersiniz; bunu şirket açmadan bile yapabilirsiniz. Sonra kişiler ya da şirketler uygulamanıza girip kendileri satın almaya başlar.

Bu arada bir otomasyon kurmak tahmin ettiğinizden çok daha basit: tek bir prompt. Gereken şey doğru araçları kullanmak, müşteriyi bulmak ve onun problemini anlamak.

Bu yol üç ayınızı alır ve sermayesiz başlayabilirsiniz. Kendi sermayenizi oluşturur, üzerine koya koya devam edersiniz. İlk kazancınızı sağladıktan sonra altıncı aya doğru uygulama tarafı gelir. Ama gerçekçi olmak lazım: Sermayeniz yoksa doğrudan ürünle başlamamalısınız. Sermayeniz varsa üründen başlayıp ardından reklam, ölçekleme ve içerik üretimine geçmeniz gerekir.

En sık gördüğüm hata: araçtan ürüne atlamak

Birçok kişi aracı öğrenir öğrenmez doğrudan uygulamaya geçmeye çalışıyor: “Claude Code'u öğreneyim, uygulamamı yapayım, reklama çıkayım, para kazanayım.” Bu süreç o kadar kolay değil.

Bu durumda aracı öğrenmiş oluyorsunuz. Ama müşterinin problemini öğrenmediniz, doğru fiyatı öğrenmediniz, rakip bir şirkete ya da uygulamaya bakmadınız. Bu tecrübeyi atladığınız için uygulama aşamasında “pazarlamayı nasıl yapacağım”, “satış ve pazarlamada iyi değilim”, “uygulamamı büyütemiyorum” gibi problemler ortaya çıkıyor.

Hızlı gidebilirsiniz, ama her aşamanın doğru zamanda atılması gerekiyor; yoksa vakit kaybedersiniz. Türkiye'de uzun yıllar “e-ticarete başlayın, reklam verin, zaten satarsınız” diye hayal satıldı. Bunun birçok kaliteli insanın zamanını ve parasını kaybetmesine yol açtığını düşünüyorum. Süreci bilmeden “hemen başlarım, hemen başarılı olurum” diye girildiğinde sonuç hüsran oluyor.

Biz de bu kanalda önce otomasyonlarla başladık. Kitlemiz oturup ilk başarılarımızı aldıktan sonra Claude Code ile uygulama tarafına geçiyoruz.

Tekrar eden işi ürüne çevirmek

Diyelim ki aynı otomasyonu A, B ve C işletmelerine sattım. Müşterinin web sitesinde ya da sosyal medyasında paylaştığı bilgilerle çalışan bir chatbot olsun; hepsini WhatsApp üzerinde kurdum ve çalışıyor. Müşteriler buna gerçekten para veriyor.

Bu noktada şöyle düşünüyorum: Bir uygulama yapayım, şirketler gelip kendi chatbotlarını kendileri kurabilsin. Bu müşterilere nasıl ulaşacağımı zaten biliyorum. Uygulamayı en başta da yapabilirdim, ama o zaman müşterinin hangi özelliğe para vereceğini ve neyin çalışacağını bilmiyordum. Çalışan bir rakip uygulamadan yola çıkmak da mümkün; ama o durumda bile bu aşamaları öğrenmek şart.

Uygulamayı şirketlere satmak zorunda da değilsiniz. Ekran kaydı alırken kendi görüntünüzü de kaydeden, Loom benzeri ve tek seferlik satın alınan bir uygulamamız var. Görsel sıkıştırma, kayıp dosyaları bulma ve otomatik zaman takibi için yaptığımız uygulamalar da var. Fark şu: Şirketlere sadece e-posta göndererek ulaşabilirsiniz, kişilere satış için ise reklama ihtiyacınız olur.

Fark yaratan şey doğru kullanım

Toplantıya hiç girmeden, müşterinin uygulamaya gelip kendisi satın aldığı bir model de çalışır; toplantılara girip tecrübe kazandığınız ve müşterinin sistemini kurduğunuz bir model de. Önemli olan doğru sırayla başlamak, hype'a kapılmamak ve araçları doğru kullanmak. Ben Claude'u, Codex'i ya da ChatGPT'yi uygulama arayüzünde değil, terminalde, doğru yetenekler ve paketlerle kullanıyorum. Model aynıysa aradaki farkı kullanım biçimi belirliyor.

Yapay zekada bugün büyük bir şirketin CEO'su da yeni başlayan biri de aynı konumda. Yapılacak şey bunu kabul edip doğru öğrenmek ve doğru kurmak. Bunu sistemleştirdiğinizde aranan biri olursunuz; bu da ya para kazanmanızı ya da şirketinizi büyütmenizi sağlar.

Bu yazı, Bugün Sıfırdan Başlasam Ne Yapardım: Otomasyon mu, Uygulama mı videomdan derlendi.

Sık sorulan sorular

Yapay zekaya sıfırdan başlarken otomasyon mu, uygulama mı daha mantıklı?

Başlangıçta otomasyonu öneriyorum. Otomasyon ilk müşteriyle gelir getirir ve bir laptop ile Claude Code ya da Codex dışında sermaye istemez. Müşterinin problemini, doğru fiyatı ve satışı öğrendikten sonra tekrar eden işi bir uygulamaya çevirmek, aşamaları atlamadan ilerlemenin yolu.

Kişilere satılan bir uygulama neden hemen para kazandırmayabilir?

Kişilere satış yapıyorsanız önce dağıtımın oturması gerekir. Reklam ya da organik içerikle büyürken bir süre para yakarsınız; uygulama ya kazandırmaz ya da kazandırır ama kârlı olmaz. Hızlı çalışan bir reklam ya da içerik kanalı bulunduğunda ise kazanç katlanabilir.

Otomasyon hizmeti nasıl fiyatlandırılır, kurulum ücreti mi aylık ücret mi?

Çok iyi çalıştığını gördüğümüz model, kurulum için bir ücret ve üstüne aylık bir ücret almak. İsterseniz sadece aylık ücret de alabilirsiniz; sistem değişmez. Her yeni müşteriyle toplam kazanç artar, ama her müşteriye yeni bir kurulum gerektiği için otomasyon çok ölçeklenmez.

Sermayesi olmayan biri yapay zeka ile ilk müşterisini nasıl bulur?

Sermaye yoksa ilk adım müşteri bulacak bir sistem kurmak, çünkü doğrudan e-posta göndererek müşteri bulabilirsiniz. Ardından Claude Code ya da Codex'i öğrenirken şirketlerin problemlerini anlar, sistemi kurar ve ücretlendirirsiniz. Bu yol üç ayınızı alır ve bu aşamalar için bir şirketinizin olmasına bile gerek yoktur.